Ramadan makin dekat, dan seseorang di surau tanya sama ada kedai anda kena keluarkan zakat. Atau tahun ini bisnes nampak elok, tapi anda tak pasti "elok" itu dah cukup untuk kena zakat atau belum. Atau ada orang beritahu anda "bayar 2.5%" — dan anda pulang dengan satu soalan yang tiada siapa jawab: 2.5% daripada apa?
Atau anda dah cuba buka laman zakat negeri anda, jumpa borang yang tanya "modal kerja", dan tutup semula sebab tak tahu nak isi apa.
Satu ayat dulu, kalau ini kali pertama anda dengar istilah ini:
Zakat perniagaan ialah zakat atas harta perniagaan anda — bukan atas gaji anda, dan bukan atas modal yang anda tanam.
Jawapan ringkas
Pusat zakat negeri di Malaysia menerbitkan dua kaedah kiraan utama untuk peniaga: untung rugi (jualan setahun tolak belanja setahun) untuk bisnes tanpa akaun lengkap, dan modal kerja (duit dan stok tolak hutang operasi) untuk bisnes yang berakaun. Kadar yang mereka terbitkan ialah 2.5%, dikira pada hujung haul dan hanya jika nilai itu cukup nisab — dengan kaedah taksiran yang berbeza mengikut jenis perniagaan. Nisab ditetapkan oleh pusat zakat negeri anda dan berubah setiap tahun.
Perkara yang paling ramai orang tak tahu: Malaysia tiada satu angka zakat kebangsaan. Setiap negeri ada pusat zakat sendiri, nisab sendiri yang disemak setiap tahun, dan kadang-kadang kaedah taksiran yang sedikit berbeza. Sebab itu halaman ini tak akan bagi anda satu nombor ajaib — ia bagi anda kira-kira yang betul, dan hantar anda ke pusat zakat negeri anda untuk angka rasminya.
Dua kaedah, satu soalan: bisnes anda ada akaun tersusun atau tidak?
Tiada akaun lengkap
Gerai, pasar malam, warung, kedai runcit → kaedah untung rugi. Jualan setahun tolak belanja setahun.
Ada akaun tersusun
Enterprise, Trading, Sdn Bhd → kaedah modal kerja. Duit dan stok tolak hutang operasi.
⚠️ Halaman ini bukan fatwa
Kandungan di sini menghimpunkan panduan yang diterbitkan oleh pusat zakat negeri di Malaysia dan fatwa Jawatankuasa Fatwa Negeri Perlis (Bil. 1/59 Tahun 2022). Kami tidak mengeluarkan sebarang hukum atau ketetapan agama. Jawapan muktamad untuk bisnes anda — nisab semasa, kaedah taksiran yang diterima, dan jumlah yang perlu dibayar — datang daripada pusat zakat negeri anda sendiri.
01. Adakah Bisnes Anda Kena Bayar Zakat Perniagaan?
Kenapa ini penting untuk anda: sebelum anda buang masa dengan formula, tahu dulu sama ada kiraan itu terpakai pada bisnes anda tahun ini. Ramai peniaga baru sebenarnya belum sampai ke tahap itu.
Pusat zakat negeri menerbitkan senarai syarat yang serupa. Lembaga Zakat Negeri Kedah, contohnya, menyenaraikannya seperti berikut — semak satu per satu terhadap bisnes anda:
Semak lima syarat ini pada bisnes anda
- ✅ Bahagian milikan Islam dalam bisnes
- ✅ Milik sempurna — harta itu betul-betul milik bisnes anda
- ✅ Niat berniaga — disimpan untuk dijual, bukan untuk guna sendiri
- ✅ Cukup haul — dipegang 12 bulan qamariah
- ✅ Cukup nisab — ikut angka semasa pusat zakat negeri anda
| Syarat | Maksudnya dalam bahasa biasa |
|---|---|
| Islam | Zakat perniagaan dikenakan ke atas bahagian milikan Muslim dalam bisnes itu |
| Milik sempurna | Harta itu betul-betul milik bisnes anda — bukan barang konsainan orang lain, bukan deposit yang anda tak boleh sentuh |
| Niat berniaga | Barang itu disimpan untuk dijual, bukan untuk guna sendiri. Van yang anda pakai hantar barang bukan stok niaga |
| Cukup haul | Harta itu dipegang selama 12 bulan qamariah (bulan Islam) |
| Cukup nisab | Nilainya sama atau melebihi paras minimum yang pusat zakat negeri anda terbitkan tahun itu |
Ada satu lagi yang selalu disebut: sumber yang halal. Pendapatan yang tidak patuh syariah — faedah bank konvensional, contohnya — dikeluarkan daripada kiraan, bukan dimasukkan.
Haul: bila tahun zakat anda bermula
Haul bukan 1 Januari, dan bukan juga tahun kewangan yang anda beritahu akauntan.
Fatwa Jawatankuasa Fatwa Negeri Perlis (Bil. 1/59 Tahun 2022) menyatakan haul bermula dari masa pemilikan harta yang diniatkan untuk tujuan perniagaan — iaitu hari anda mula pegang stok atau duit untuk berniaga. Satu tahun qamariah selepas itu, anda ambil gambar kedudukan harta perniagaan anda pada hari tersebut, dan itulah tarikh kiraan anda.
Kalau bisnes anda buka bulan Rejab, tarikh kiraan anda Rejab tahun depan — bukan Disember.
Jangan risau
Kalau bisnes anda baru bermula dan belum genap setahun, haul belum cukup. Anda belum sampai ke peringkat kiraan lagi. Simpan halaman ini, dan catat tarikh anda mula berniaga — anda akan perlukannya tahun depan.
Kalau mana-mana satu syarat di atas tak kena pada anda tahun ini, kiraan zakat perniagaan belum terpakai. Sahkan dengan pusat zakat negeri anda (senarai penuh di bahagian 09) sebelum anda buat keputusan.
02. Dua Kaedah Kiraan — Yang Mana untuk Bisnes Anda
Kenapa ini penting untuk anda: ini soalan yang paling ramai orang tersekat. Dua bisnes yang sama saiz boleh guna dua kaedah berbeza, dan jawapannya bergantung pada satu perkara sahaja — sama ada anda ada akaun yang tersusun atau tidak.
Jawatankuasa Fatwa Negeri Perlis dan Lembaga Zakat Negeri Kedah kedua-duanya menerbitkan tiga kaedah. Yang ketiga tak berkaitan dengan kedai, gerai, bisnes perkhidmatan atau perdagangan — jadi untuk bisnes seperti anda, pilihannya tinggal dua.
| Kaedah untung rugi | Kaedah modal kerja | |
|---|---|---|
| Sesuai untuk | Bisnes tanpa akaun atau penyata kewangan — pasar tani, pasar malam, gerai makan, restoran kecil, kedai runcit | Bisnes yang tahu berapa duit, stok dan hutangnya pada satu tarikh — Enterprise, Trading, Sdn Bhd |
| Data yang anda perlu | Jumlah jualan setahun dan jumlah belanja operasi setahun | Duit tunai, duit bank, nilai stok, siapa belum bayar anda, hutang pembekal, belanja belum bayar |
| Bila jangan guna | Bila anda memang ada penyata kewangan penuh — modal kerja lebih tepat mewakili harta anda | Bila anda tiada rekod stok dan tiada senarai hutang — angka anda jadi tekaan |
| Diterbitkan oleh | MAIDAM Terengganu, JomZakat Kedah, MAIK Kelantan, MAINS Negeri Sembilan | Lembaga Zakat Selangor, MAINPP, MAIJ Johor |
Ada satu keadaan ketiga yang jarang disebut. Fatwa Perlis yang sama menyatakan: bagi perniagaan yang tiada rekod jualan dan perbelanjaan yang tersusun, dan semua hasil jualan diguna harian dengan bakinya masuk ke akaun simpanan peribadi, kaedah pembayaran adalah menurut kaedah zakat simpanan, bukan zakat perniagaan. Kalau itu keadaan anda, tanya pusat zakat negeri anda dahulu sebelum guna mana-mana formula di bawah.
👉 Bisnes anda gerai, warung atau kedai kecil tanpa akaun? Terus ke bahagian 04 — kaedah untung rugi.
👉 Bisnes anda Enterprise atau Sdn Bhd yang berakaun? Guna kalkulator di bawah, kemudian baca bahagian 05.
03. Kalkulator Zakat Perniagaan
Kalkulator ini guna kaedah modal kerja — kaedah untuk bisnes yang ada rekod aset dan hutang. Kalau bisnes anda tiada akaun tersusun, jangan guna borang ini; ikut kira-kira tangan di bahagian 04 sebaliknya.
Dua perkara membezakannya daripada kebanyakan kalkulator lain: kadar boleh diubah (sesetengah pusat zakat menerbitkan panduan taksiran mereka sendiri), dan ruangan nisab kosong — anda isi angka semasa negeri anda, dan alat ini beritahu di mana kedudukan anda. Kami tidak terbitkan angka nisab kerana ia berubah setiap tahun dan berbeza ikut negeri.
Percuma · Tak perlu daftar · Tiada angka disimpan · Boleh guna telefon
Kedudukan pada hujung haul anda — bukan purata setahun.
Kadar 2.5% ialah kadar yang diterbitkan pusat zakat negeri dan fatwa negeri — ia boleh diubah di sini kerana sesetengah pusat zakat menerbitkan panduan taksiran mereka sendiri mengikut jenis perniagaan. Nisab sengaja dibiarkan kosong: nilainya ditetapkan pusat zakat negeri anda dan disemak setiap tahun. Cari pusat zakat negeri anda →
206,000.00 − 76,000.00 = 130,000.00 modal kerja bersih → 130,000.00 × 2.5% = 3,250.00
Isi nisab negeri anda untuk semak
Nisab ditetapkan pusat zakat negeri anda dan berubah setiap tahun — sahkan dengan mereka.
Angka yang terpapar sekarang cuma contoh — ganti dengan angka bisnes anda. Bahagian 05 terangkan setiap baris itu satu per satu, dan bahagian 08 senaraikan apa yang dikira dan apa yang ditolak.
04. Kaedah Untung Rugi: Formula dan Contoh dalam RM
Kenapa ini penting untuk anda: kalau bisnes anda gerai, warung, kedai runcit atau restoran kecil tanpa penyata kewangan, ini kaedah anda. Anda tak perlu akaun lengkap — anda cuma perlu tahu berapa anda jual setahun, dan berapa anda belanja setahun.
Formula yang diterbitkan pusat zakat negeri (MAIDAM Terengganu, JomZakat Kedah, MAIK Kelantan, MAINS Negeri Sembilan dan ZAPAR Perak menerbitkan bentuk yang sama):
(Jumlah jualan setahun − jumlah belanja operasi setahun) × kadar zakat
Fatwa Negeri Perlis (Bil. 1/59 Tahun 2022) menyenaraikan belanja operasi yang ditolak sebagai kos jualan, kos sewa, kos pekerja, kos lesen, cukai tahunan dan lain-lain kos perniagaan.
Contoh: Kedai Makan Pak Wan
Pak Wan ada sebuah kedai makan. Dia tak ada akaun yang lengkap, tetapi dia simpan rekod jualan dan belanja sepanjang tahun — itu sudah cukup untuk kaedah ini.
Angka di bawah contoh sahaja — untuk tunjuk susunannya, bukan angka bisnes anda.
Langkah 1 — kumpul jualan setahun
Jualan setahun = RM240,000
Langkah 2 — kumpul belanja operasi setahun
| Belanja | Setahun (RM) |
|---|---|
| Bahan mentah (kos jualan) | 96,000 |
| Sewa kedai | 24,000 |
| Gaji pekerja | 42,000 |
| Elektrik, air, gas | 9,600 |
| Lesen dan lain-lain | 2,400 |
| Jumlah belanja | 174,000 |
Langkah 3 — tolak
RM240,000 − RM174,000 = RM66,000
Berhenti sekejap di sini, sebab ini silap paling mahal: RM66,000 inilah angka yang dibawa ke langkah seterusnya — bukan RM240,000 jumlah jualan tadi.
Langkah 4 — darab dengan kadar
RM66,000 × 2.5% = RM1,650
Kadar 2.5% di sini ialah kadar yang diterbitkan pusat zakat negeri dan fatwa negeri, dan sesetengah pusat zakat menerbitkan panduan taksiran mereka sendiri mengikut jenis perniagaan — sahkan dengan pusat zakat negeri anda. Kiraan ini juga terpakai hanya jika baki RM66,000 itu cukup nisab negeri Pak Wan pada tahun tersebut (bahagian 06).
Tak ada rekod jualan yang kemas?
Mula catat dari hari ini, walaupun dalam buku tulis: tarikh, jualan hari itu, belanja hari itu. Kalau anda perlukan susunan untung rugi yang betul, panduan cara kira untung bersih tunjuk cara kumpulkan angka jualan dan belanja jadi satu angka untung.
Nota tentang kalkulator di halaman ini: ia guna kaedah modal kerja, bukan untung rugi. Untuk kaedah untung rugi, ikut empat langkah di atas dengan angka anda sendiri — dua penambahan dan satu pendaraban, boleh siap atas kertas dalam lima minit.
05. Kaedah Modal Kerja: Formula dan Contoh dalam RM
Kenapa ini penting untuk anda: kaedah ini tak tanya berapa anda untung. Ia tanya berapa nilai harta perniagaan yang anda pegang pada hari haul cukup — duit, stok, dan duit yang orang masih hutang anda, tolak hutang operasi anda.
Dalam bahasa bisnes, formulanya begini:
(Apa yang bisnes anda masih ada − hutang bisnes yang dibenarkan ditolak) × bahagian milik orang Islam × kadar zakat
"Apa yang bisnes anda masih ada" bermaksud duit, stok dan pelanggan yang masih berhutang dengan anda. Pusat zakat menyebut kiraan ini sebagai kaedah modal kerja, dan dalam borang mereka ia ditulis sebagai aset semasa tolak liabiliti semasa — formula yang diterbitkan Lembaga Zakat Selangor, MAINPP dan MAIJ.
Sesetengah pusat zakat menambah satu langkah tambahan yang mereka tetapkan sendiri — contohnya mengeluarkan pendapatan yang tidak patuh syariah. Sahkan senarai negeri anda sebelum anda muktamadkan angka.
Contoh: Kedai Hardware Enterprise
Ali ada kedai hardware. Pada hujung haul, dia masih ada duit dalam bank, stok di kedai, dan beberapa pelanggan yang belum bayar. Pada masa sama, kedai masih berhutang kepada pembekal dan ada beberapa bil belum dibayar. Kiraan di bawah cuma menambah apa yang masih ada, kemudian menolak apa yang masih perlu dibayar.
Angka contoh sahaja. Perhatikan setiap baris ada tanda + atau −.
| Baris | RM |
|---|---|
| + Duit tunai di tangan | 3,000 |
| + Duit dalam bank | 48,000 |
| + Stok niaga (harga kos) | 120,000 |
| + Orang yang belum bayar anda, yang yakin boleh kutip | 35,000 |
| = Jumlah aset layak | 206,000 |
| − Hutang kepada pembekal stok | 62,000 |
| − Belanja belum bayar (sewa, gaji, bil) | 14,000 |
| = Jumlah tolakan | 76,000 |
Langkah demi langkah:
RM206,000 − RM76,000 = RM130,000 — inilah nilai bersih yang dizakatkan (borang zakat memanggilnya modal kerja bersih).
Kedai ini milik penuh seorang Muslim, jadi langkah bahagian milik tak mengubah apa-apa: RM130,000 × 100% = RM130,000
RM130,000 × 2.5% = RM3,250
Kalau kedai itu perkongsian dua orang dan hanya seorang Muslim dengan 60% pegangan, langkah tengah berubah: RM130,000 × 60% = RM78,000, dan zakatnya RM78,000 × 2.5% = RM1,950.
Sekali lagi: 2.5% ialah kadar yang diterbitkan pusat zakat negeri dan fatwa negeri, dengan sesetengah pusat zakat menerbitkan panduan taksiran tersendiri ikut jenis perniagaan.
06. Nisab: Berapa Minimum Sebelum Ia Dikira Wajib
Kenapa ini penting untuk anda: kalau nilai harta perniagaan anda di bawah nisab pada hujung haul, kiraan zakat perniagaan biasanya tidak terpakai untuk tahun itu. Jadi nisab ialah pintu pertama, bukan yang terakhir.
Nisab ialah paras minimum nilai harta sebelum zakat dikira wajib. Asas yang pusat zakat negeri di Malaysia guna ialah nilai 85 gram emas — dan itulah puncanya kenapa angka ringgitnya berubah: harga emas berubah, jadi nisab disemak dan diterbitkan semula setiap tahun.
⚠️ Kami sengaja tidak terbitkan angka nisab di halaman ini
Sebabnya dua: ia berubah setiap tahun, dan ia berbeza ikut negeri kerana setiap pusat zakat menerbitkan angkanya sendiri pada tarikh yang berlainan. Satu nombor yang ditaip di sini tahun lepas akan jadi nasihat yang salah tahun ini. Ambil angka semasa terus dari pusat zakat negeri anda.
Di mana nak baca angka semasa negeri anda:
- PPZ-MAIWP (Wilayah Persekutuan) menyenaraikan nisab tahun demi tahun di arkib nisab tahunan.
- Untuk negeri lain, mula dari pusat zakat negeri anda dalam jadual di bahagian 09 — angka nisab semasa biasanya dipaparkan di halaman utama atau di bahagian kalkulator mereka.
Lepas anda dapat angka itu, masukkannya dalam ruangan Nisab negeri anda pada kalkulator di bahagian 03. Alat itu akan beritahu sama ada nilai kiraan anda melebihi atau di bawah angka yang anda isi.
Kalau anda di bawah nisab
Anda tak terhutang zakat perniagaan bagi tahun itu mengikut syarat yang pusat zakat negeri terbitkan. Bisnes anda tak buat salah — ia cuma belum sampai paras itu. Semak semula tahun depan.
07. Kadar Zakat Perniagaan: Berapa Peratus
Kadar yang diterbitkan pusat zakat negeri dan fatwa negeri di Malaysia ialah 2.5% (bersamaan 1/40) daripada nilai harta perniagaan yang layak, dikira pada hujung haul dan hanya apabila nilai itu cukup nisab. Jawatankuasa Fatwa Negeri Perlis (Bil. 1/59 Tahun 2022) menyatakannya begitu, dan Lembaga Zakat Negeri Kedah serta ZAPAR Perak menerbitkan kadar yang sama dalam ketiga-tiga formula mereka.
Dua perkara yang mesti anda tahu selepas itu.
Pertama — 2.5% bukan daripada jualan anda. Ia daripada angka selepas tolakan: baki untung rugi, atau modal kerja bersih. Ini silap paling mahal dalam senarai di bahagian 12.
Kedua — kaedah taksiran berbeza ikut jenis perniagaan. Fatwa Negeri Perlis yang sama tajuknya "Kadar Taksiran Zakat Perniagaan Mengikut Jenis Perniagaan", dan isinya memperuntukkan formula yang berlainan untuk jenis bisnes yang berlainan — modal kerja untuk syarikat berakaun, untung rugi untuk peniaga kecil. Sesetengah pusat zakat negeri pula menerbitkan panduan taksiran mereka sendiri. Sebab itulah ruangan kadar dalam kalkulator kami boleh diubah, dan sebab itulah jawapan muktamad untuk bisnes anda datang dari pusat zakat negeri anda — bukan dari halaman ini.
Rujukan: fatwa penuh Jawatankuasa Fatwa Negeri Perlis — Kadar Taksiran Zakat Perniagaan Mengikut Jenis Perniagaan.
08. Apa yang Dikira, Apa yang Ditolak
Kenapa ini penting untuk anda: dua peniaga dengan jualan yang sama boleh dapat angka zakat yang jauh berbeza, semata-mata kerana seorang tahu apa yang boleh ditolak dan seorang lagi tidak.
Ini soalan yang orang selalu tanya sebagai "adakah modal perniagaan dikenakan zakat?" — dan jawapannya bergantung pada bentuknya. Modal yang sudah bertukar jadi stok atau duit dalam akaun bisnes memang masuk kiraan; van dan mesin yang anda guna untuk berniaga tidak.
| ✅ Masuk kiraan (aset layak) | ❌ Ditolak atau dikeluarkan |
|---|---|
| Duit tunai di tangan dan dalam bank bisnes | Hutang kepada pembekal stok |
| Stok niaga yang sedia untuk dijual | Belanja operasi belum bayar — sewa, gaji, bil utiliti |
| Orang yang belum bayar anda, yang anda yakin boleh kutip | Stok rosak atau lapuk (dikeluarkan daripada nilai stok) |
| Deposit tetap dan akaun pelaburan bisnes | Hutang lapuk yang anda tahu tak akan dapat kutip |
| Sekuriti pelaburan jangka pendek milik bisnes | Pendapatan tidak patuh syariah seperti faedah bank konvensional |
Yang bukan sebahagian kiraan langsung: aset tetap yang anda guna untuk berniaga dan bukan untuk dijual — kedai, van, rak, mesin, komputer. Barang itu alat kerja, bukan stok niaga.
Senarai penuh butiran aset dan liabiliti diterbitkan oleh pusat zakat negeri masing-masing, dan ada perbezaan kecil antara negeri. Contoh senarai yang tersusun: Lembaga Zakat Selangor dan Lembaga Zakat Negeri Kedah.
09. Ikut Negeri: Pusat Zakat, Kalkulator Rasmi dan Cara Bayar
Kenapa ini penting untuk anda: tiada satu angka zakat kebangsaan di Malaysia. Setiap negeri ada pusat zakat sendiri, nisab sendiri, kalkulator rasmi sendiri, dan cara bayar sendiri. Halaman ini boleh tunjuk anda kira-kiranya; angka rasminya datang dari jadual di bawah.
Setiap pautan disemak hidup pada 9 September 2026.
| Negeri | Pusat zakat | Laman rasmi |
|---|---|---|
| Selangor | Lembaga Zakat Selangor (LZS) | zakat perniagaan · bayar zakat |
| Kedah | Lembaga Zakat Negeri Kedah (LZNK) | zakat perniagaan · kalkulator JomZakat |
| Johor | Majlis Agama Islam Negeri Johor (MAIJ) | zakat perniagaan |
| Perak | Zakat Perak (ZAPAR) | syarat, nisab dan cara kira |
| Pulau Pinang | Zakat MAINPP | kalkulator zakat perniagaan |
| Negeri Sembilan | MAINS | kira zakat perniagaan |
| Kelantan | MAIK | Portal Rasmi MAIK |
| Terengganu | eZakat MAIDAM | kalkulator peniaga kecil |
| Pahang | Pusat Kutipan Zakat Pahang (PKZ) | zakatpahang.my |
| Perlis | MAIPs | maips.gov.my |
| Melaka | Pusat Zakat Melaka (PZM), Majlis Agama Islam Melaka (MAIM) | pengurusan zakat negeri Melaka |
| Sabah | Bahagian Zakat & Fitrah, MUIS | zakat.sabah.gov.my |
| Sarawak | Tabung Baitulmal Sarawak (TBS) | tbs.org.my |
| WP Kuala Lumpur, Putrajaya, Labuan | PPZ-MAIWP | zakat.com.my · arkib nisab tahunan |
Cara bayar zakat perniagaan
Kebanyakan pusat zakat negeri menerima bayaran melalui portal atas talian mereka, kaunter pejabat zakat, perbankan internet, dan ejen yang mereka lantik. Langkahnya biasanya sama di semua negeri:
- Kira dengan kaedah yang sesuai untuk bisnes anda (bahagian 02).
- Semak angka anda terhadap nisab semasa negeri anda.
- Bayar melalui portal atau kaunter pusat zakat negeri anda.
- Simpan resit. Resit zakat itu dokumen anda — simpan bersama rekod bisnes tahun tersebut.
👉 Bisnes berdaftar di satu negeri tapi berniaga di negeri lain? Jangan teka. Tanya pusat zakat kedua-dua negeri — mereka yang menentukan mana satu yang berkenaan untuk kes anda.
10. Ikut Jenis Bisnes: Peniaga Kecil, Enterprise, Sdn Bhd, Perkongsian
Kenapa ini penting untuk anda: bentuk bisnes anda menentukan kaedah mana yang sesuai — dan satu langkah tambahan yang ramai terlepas pandang kalau bisnes anda dikongsi.
| Jenis bisnes | Kaedah biasa | Perkara khusus untuk anda |
|---|---|---|
| Peniaga kecil — gerai, pasar malam, pasar tani, warung | Untung rugi | Anda tak perlu penyata kewangan. Jualan setahun tolak belanja setahun sudah memadai |
| Enterprise / milikan tunggal berakaun | Modal kerja | Asingkan duit bisnes daripada duit peribadi sebelum kira — kalau bercampur, angka anda tak boleh dipercayai |
| Sdn Bhd | Modal kerja | Kira pada hujung haul, kemudian darab dengan bahagian milik orang Islam dalam syarikat |
| Perkongsian | Ikut sama ada ada akaun atau tidak | Bahagian milik orang Islam penting di sini — lihat contoh perkongsian 60% di bahagian 05 |
Kalau bisnes anda tiada rekod tersusun langsung dan semua hasil jualan diguna harian dengan bakinya masuk simpanan peribadi, fatwa Negeri Perlis menyatakan kaedahnya jatuh di bawah zakat simpanan, bukan zakat perniagaan. Tanya pusat zakat negeri anda dahulu.
Nak tahu jenis bisnes mana yang biasanya masuk kiraan? Kami ada panduan berasingan tentang jenis perniagaan yang dikenakan zakat perniagaan.
11. Zakat Perniagaan Lawan Zakat Pendapatan — Jangan Campur
Kenapa ini penting untuk anda: ini kekeliruan nombor satu. Separuh daripada soalan yang orang taip di Google tentang zakat perniagaan sebenarnya soalan tentang zakat pendapatan — dan bayar yang salah bermakna satu daripadanya tak selesai.
| Zakat perniagaan | Zakat pendapatan | |
|---|---|---|
| Atas apa | Harta perniagaan — stok, duit bisnes, siapa belum bayar anda | Pendapatan diri anda — gaji, elaun, hasil kerja |
| Siapa | Bisnes anda (bahagian milikan Muslim) | Anda sebagai individu |
| Bila dikira | Pada hujung haul bisnes | Ikut kaedah yang pusat zakat negeri anda terbitkan untuk pendapatan |
| Kalau anda ada kedua-duanya | Kira secara berasingan | Kira secara berasingan |
Contoh mudah: anda bekerja makan gaji, dan ada kedai runcit kecil di sebelah. Gaji anda satu perbincangan (zakat pendapatan); stok dan duit kedai itu perbincangan yang lain (zakat perniagaan). Satu tidak menggantikan satu lagi.
Silap yang mahal
Membayar zakat pendapatan atas gaji, kemudian menganggap kedai sudah "selesai". Dua-dua jenis zakat itu berdiri sendiri. Kalau anda tak pasti untuk kes anda, tanya pusat zakat negeri anda — mereka yang boleh sahkan.
12. Enam Silap Biasa yang Buat Kiraan Anda Salah
Kenapa ini penting untuk anda: setiap satu di bawah ini menukar jawapan akhir anda, kadang-kadang beribu ringgit. Semak senarai ini sebelum anda bayar.
1. Kira atas modal, bukan atas untung atau modal kerja
❌ Ambil RM50,000 modal yang anda tanam, terus darab dengan kadar zakat.
✅ Ikut formula kaedah anda — baki untung rugi, atau modal kerja bersih selepas tolakan.
2. Guna 1 Januari sebagai tarikh haul
❌ Kira pada hujung tahun kalendar sebab itu yang senang diingat.
✅ Haul bermula dari hari anda mula pegang harta untuk berniaga, dan berjalan 12 bulan qamariah dari situ.
3. Lupa tolak hutang operasi
❌ Campur semua aset, terus darab kadar.
✅ Tolak hutang pembekal dan belanja belum bayar dahulu. Ini tolakan yang paling kerap terlepas.
4. Kira stok dua kali
❌ Masukkan nilai stok, kemudian masukkan sekali lagi duit yang anda belanjakan untuk beli stok itu.
✅ Satu barang, satu baris. Stok yang masih di rak dikira sebagai stok, bukan sebagai belanja.
5. Guna nisab negeri lain, atau nisab tahun lepas
❌ Ambil angka daripada laman negeri jiran sebab lebih senang dicari.
✅ Guna angka semasa yang pusat zakat negeri anda sendiri terbitkan tahun tersebut.
6. Teka angka jualan sebab tiada rekod
❌ "Dalam RM20,000 sebulan agaknya."
✅ Angka yang ditekap daripada ingatan hampir selalu tersasar. Kalau rekod anda tak lengkap, tanya pusat zakat negeri anda tentang kaedah yang mereka terima untuk keadaan itu — dan mula catat dari hari ini.
13. Bila Rekod Bisnes Tak Kemas, Kiraan Zakat Jadi Susah
Perhatikan satu perkara tentang keenam-enam silap di atas: tiada satu pun masalah matematik. Masalahnya bukan formula zakat — formula itu senang. Masalahnya ialah anda tak pasti berapa jualan sebenar, berapa stok masih ada, siapa belum bayar, dan berapa hutang pembekal.
Itulah titik kaedah manual mula pecah. Pada hujung haul anda perlu tahu — pada satu hari tertentu — nilai stok anda, baki bank bisnes, siapa masih belum bayar anda, dan berapa anda masih hutang pembekal. Kalau semua itu tersimpan dalam kotak resit dan tiga fail Excel, anda akan habiskan hujung minggu menyusun semula dan tetap tak yakin dengan angka akhir.
Bila jualan, belanja, stok dan senarai siapa belum bayar direkod di satu tempat sepanjang tahun, angka-angka itu sudah sedia bila tiba masa. Niagawan Plus — perakaunan cloud dan POS untuk PKS Malaysia — merekod semua itu sekali sahaja dan mengeluarkan laporan cukai dan zakat secara automatik, termasuk pelaporan SST dan zakat. Anda masih yang sahkan angka dengan pusat zakat negeri anda; yang berubah cuma anda tak lagi bina semula setahun rekod dalam dua hari.
Nak kira zakat lebih mudah tahun depan? Kalau jualan, belanja, stok dan senarai siapa belum bayar direkod sepanjang tahun, anda tak perlu kumpul semula angka bila tiba masa nak kira. Minta demo percuma melalui WhatsApp — kami tunjuk skrin sebenar, bukan slaid. Atau lihat pakej dan harga kalau anda dah tahu apa yang anda perlukan.
Dipercayai 40,000+ perniagaan Malaysia sejak 2016 · 4.7★ dengan 500+ ulasan Google. Zakat bukan sekadar kos — baca kenapa zakat perniagaan membantu bisnes berkembang.
Simpan ini — checklist zakat perniagaan
- ☐ Catat tarikh haul bisnes anda (hari anda mula pegang harta untuk berniaga)
- ☐ Tentukan kaedah anda: ada akaun tersusun = modal kerja · tiada = untung rugi (bahagian 02)
- ☐ Kumpul angka pada hujung haul, bukan purata setahun
- ☐ Ambil nisab semasa dari pusat zakat negeri anda (bahagian 09)
- ☐ Kira dengan kalkulator atau dengan tangan, kemudian banding dengan nisab
- ☐ Sahkan angka dengan pusat zakat negeri anda sebelum bayar
- ☐ Simpan resit zakat bersama rekod bisnes tahun itu
Soalan Lazim (FAQ)
Berapa jumlah zakat perniagaan?
Kadar yang diterbitkan pusat zakat negeri dan fatwa negeri ialah 2.5%, tetapi ia dikira atas nilai harta perniagaan yang layak — bukan atas jumlah jualan anda. Jumlah ringgitnya bergantung pada kaedah kiraan yang sesuai dengan bisnes anda. Sahkan dengan pusat zakat negeri anda.
Bagaimana cara mengira zakat perniagaan?
Ada dua kaedah untuk peniaga. Kalau anda tiada akaun lengkap: jualan setahun tolak belanja operasi setahun, kemudian darab dengan kadar zakat. Kalau bisnes anda berakaun: apa yang bisnes masih ada (duit, stok, pelanggan yang belum bayar) tolak hutang bisnes yang dibenarkan, darab bahagian milik orang Islam, kemudian darab dengan kadar zakat.
Berapakah nisab zakat perniagaan?
Nisab ialah paras minimum sebelum zakat dikira wajib, dan asasnya ialah nilai 85 gram emas. Tiada satu angka nisab untuk seluruh Malaysia: nilai ringgitnya ditetapkan oleh pusat zakat setiap negeri dan disemak setiap tahun. Ambil angka semasa terus dari pusat zakat negeri anda.
Kalau bisnes rugi, masih kena bayar zakat perniagaan?
Kalau selepas kiraan baki anda tiada atau di bawah nisab negeri anda pada hujung haul, kiraan zakat perniagaan biasanya tidak terpakai untuk tahun itu mengikut syarat yang pusat zakat negeri terbitkan. Rugi pada satu bulan tak bermakna rugi setahun, jadi buat kiraan penuh dahulu sebelum anda simpulkan. Sahkan keadaan anda dengan pusat zakat negeri anda.
Stok yang belum terjual dikira ke?
Ya. Stok yang masih ada untuk dijual dikira sebagai harta perniagaan, biasanya pada harga kos. Yang tidak masuk kiraan ialah barang yang anda guna untuk berniaga dan bukan untuk dijual, seperti rak, mesin dan van penghantaran.
Pelanggan belum bayar, duit itu masuk kiraan?
Duit yang pelanggan masih hutang dengan anda biasanya masuk kiraan, tetapi hanya bahagian yang anda yakin boleh dikutip. Hutang yang anda tahu tak akan dapat dikutip lagi tidak dicampur. Senarai penuh apa yang dikira dan apa yang ditolak diterbitkan oleh pusat zakat negeri anda.
Hutang kepada pembekal boleh ditolak?
Hutang operasi bisnes seperti hutang kepada pembekal stok dan bil yang belum dibayar biasanya boleh ditolak dalam kaedah modal kerja. Setiap pusat zakat negeri menerbitkan senarai tolakan yang mereka benarkan, dan ada perbezaan kecil antara negeri, jadi semak senarai negeri anda.
Bisnes baru belum cukup setahun, macam mana?
Kiraan dibuat pada hujung haul, iaitu 12 bulan qamariah dari tarikh anda mula memiliki harta perniagaan dengan niat berniaga. Kalau bisnes anda belum genap tempoh itu, haul belum cukup. Catat tarikh mula anda sekarang supaya anda tahu bila haul pertama anda tamat.
Adakah modal perniagaan dikenakan zakat?
Modal yang sudah bertukar menjadi stok niaga atau duit dalam akaun bisnes masuk dalam kiraan harta yang layak. Aset tetap yang anda guna untuk berniaga dan bukan untuk dijual, seperti van, rak dan mesin, bukan sebahagian daripada kiraan.
Bagaimana cara membayar zakat perniagaan?
Kira dahulu dengan kaedah yang sesuai, semak terhadap nisab semasa negeri anda, kemudian bayar melalui portal atas talian, kaunter atau ejen pusat zakat negeri anda. Simpan resit bersama rekod bisnes tahun tersebut.